Het uitgangspunt van Werner Heisenberg (1901 – 1976) is dat enkel meetbare of waarneembare variabelen in een kwantumtheorie mogen voorkomen. Begrippen zoals traject en baan hebben daarom geen enkele betekenis op kwantumniveau.

Na een wandeling met Albert Einstein (1879 – 1955) moet hij hieraan misschien toch een beetje zijn gaan twijfelen want deze had stevige kritiek op zijn aanpak. Waarom zou je alleen waarneembare grootheden toelaten? En komen we de baan van elektronen dan niet te weten door het spoor dat ze vormen van geïoniseerde gasmoleculen in een kathode-straalbuis of van waterdruppeltjes in een nevelkamer?

Dat bracht W. Heisenberg aan het twijfelen. Zou het niet kunnen dat door de verstoring, die de meting veroorzaakt, het niet mogelijk is om tegelijkertijd nauwkeurig de plaats en de snelheid van een deeltje te bepalen? Hij bedenkt een experiment dat aantoont dat de kleinst mogelijke fouten op gelijktijdige metingen van plaats (∆x) en impuls (∆p) moeten voldoen aan

Hij noemt dit het onzekerheidsprincipe. Alles komt door onvermijdelijke meetfouten. Helemaal niks verbazingwekkends dus.

Hij schrijft hierover een uitgebreid artikel dat bij in februari 1927 aan Niels Bohr (1885 – 1962) voorlegt. Die is het totaal niet eens met W. Heisenberg. Hij is ervan overtuigd dat het principe een typische eigenschap van een kwantumdeeltje is, een gevolg van het golf-deeltjeskaraker ervan. Hij leidt zelfs het onzekerheidsprincipe uit dit dualistisch karakter af. Het heeft helemaal niets met de metingen zelf te maken. N. Bohr wilde niet dat W. Heisenberg zijn artikel zou publiceren voordat hij het had herschreven. En die wilde niets veranderen en barstte in tranen uit vanwege de druk die N. Bohr op hem uitoefende.

Ondanks de druk van N. Bohr stuurt W. Heisenberg zijn artikel eind maart 1927 toch in voor publicatie. Het verschijnt eind mei in druk. Een kopie gaat naar Albert Einstein. Die reageert niet. N. Bohr zal er niet gelukkig mee zijn geweest.

Later in 1927 zal N. Bohr zijn opvatting over hoe je de kwantummechanica en het onzekerheidsprincipe moet interpreteren uiteen zetten op een congres aan het Comomeer in Italië en even later op de Solvayraad van oktober 1927 in Brussel. W. Heisenberg draaide bij. Samen lanceren ze in Brussel wat later de Kopenhaagse interpretatie van de kwantummechanica zal worden genoemd.